Wanneer?

Wanneer?

In welke gevallen kun jij gebruik maken van de informele rechtsingang?



De informele rechtsingang kan in de hiernaast opgesomde gevallen van toepassing zijn. Lees meer over een bepaald geval door op het betreffende paarse vakje te klikken. 

Als minderjarige heb jij recht op omgangDe manier waarop je contact hebt met anderen. In dit geval gaat het om jouw recht om je ouders te zien en met hun dingen te doen. met je ouders en personen die kort bij je staan, zoals bijvoorbeeld met je opa, oma, ooms of tantes. Wanneer je ouders gaan scheiden moeten er in ieder geval afspraken gemaakt worden over de omgang tussen jou en je ouders. Indien je ouders er niet onderling uitkomen, kunnen zij de rechter verzoeken om een regeling vast te stellen. Er wordt een omgangsregelingEen omgangs- en zorgregeling is een regeling, waarin staat bepaald wanneer en op welke manier jij contact hebt met je ouders. In een omgangsregeling kan ook het contact tussen jou en de persoon, waarmee je een goede persoonlijke band hebt, geregeld zijn. Lees voor meer informatie de onderstaande punten. vastgesteld als er sprake is van eenhoofdig gezagHierbij heeft slechts één van je ouders het ouderlijk gezag. Alleen die ouder is verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van jou. en er wordt een zorgregeling vastgesteld als er sprake is van gezamenlijk gezagHierbij hebben beide ouders het ouderlijk gezag. Zij zijn dus ook allebei verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van jou.. Inhoudelijk verschillen deze regelingen niet veel van elkaar. In beide regelingen zal er worden vermeld bij welke ouder jij jouw hoofdverblijf zal hebben en kan er onder andere worden afgesproken:

  • Op welke dagen/weken je bij welke ouder bent. Zo kan er bijvoorbeeld worden afgesproken dat je de maandag, woensdag en zaterdag bij je vader bent en de overige dagen bij je moeder. Of dat je alle even weken bij je moeder bent en de oneven weken bij je vader;
  • Op welke manier de omgang met je ouders tijdens je vakanties wordt verdeeld. Zo kan er bijvoorbeeld worden afgesproken dat je de herfst- en meivakantie bij je vader bent en de kerstvakantie bij je moeder. Of dat je de helft van iedere vakantie bij je vader bent en de andere helft bij je moeder;
  • Op welke manier de omgang met je ouders tijdens je verjaardagen en de feestdagen wordt verdeeld. Zo kan er bijvoorbeeld worden afgesproken dat je iedere verjaardag bij een andere ouder viert. En dat je altijd met Hemelvaart en Pinksteren bij je vader bent;
  • Wie van je ouders jou op welk moment haalt of brengt. Zo kan er bijvoorbeeld worden afgesproken dat je moeder je op de afgesproken dagen naar je vader brengt en je vader je op de afgesproken dagen naar je moeder brengt. En dat je ouders je allebei één dag naar het sporten brengen als je toevallig sport;
  • Hoe de tijd voor en na school wordt verdeeld;
  • Bij welke ouder jij afhankelijk van de tijden eet. Zo kan er bijvoorbeeld worden afgesproken dat je bij je vader eet ondanks dat je om 17:00 uur na je moeder gaat.

Heb jij zelf een mening over hoe de omgang geregeld moet worden en wil jij dat daar een omgangs- of zorgregeling voor wordt vastgesteld? Dan kan ook jij hiervoor een verzoek doen bij de rechter. Dit via de informele rechtsingang door het sturen van een brief of e-mail naar de rechter of door met hem te bellen.

De rechter kan er ook voor kiezen om het recht op omgang te veranderen bij een van je ouders. Er zijn een aantal redenen waardoor de rechter kan kiezen om de omgang met je ouders te veranderen. Dit gebeurt alleen indien het niet goed voor jou zou zijn om alleen bij een van je ouders te wonen, je vader of moeder niet geschikt is om voor jou te zorgen, jijzelf 12 jaar of ouder bent en hebt aangegeven dat je niet bij een van je ouders wilt wonen of dat er andere belangen meespelen.

Volgens ons recht kunnen beide ouders of één van je ouders een verzoek doen bij de rechter om de omgangs- of zorgregelingEen omgangs- en zorgregeling is een regeling, waarin staat bepaald wanneer en op welke manier jij contact hebt met je ouders. In een omgangsregeling kan ook het contact tussen jou en de persoon, waarmee je een goede persoonlijke band hebt, geregeld zijn. te wijzigen. Ook de personen die een goede persoonlijke band met jou hebben, kunnen een verzoek tot wijziging van de omgangsregeling doen bij de rechter. Zo'n verzoek is kansrijkVeel kans van slagen. In dit geval een grote kans dat het verzoek wordt toegewezen door de rechter.  als er sinds de eerdere omgangsbeslissing van de rechter of de eerder onderling vastgestelde omgangs- of zorgregeling omstandigheden zijn veranderd. En wanneer er sprake is van onjuiste gegevens of onvolledige gegevens bij het nemen van die eerdere omgangsbeslissing.

Hierboven onder het kopje 'Omgang(sregeling)' is opgesomd wat er onder andere in een omgangs- en zorgregeling kan worden afgesproken. Is er eerder iets afgesproken en wens jij nu een wijziging in bijvoorbeeld de duur van de omgang en/of de keren dat jij je ouders of anderen ziet? Mochten er omstandigheden zijn verandert waardoor jij de omgangs- of zorgregeling niet meer fijn vindt, dan kun jij een verzoek doen bij de rechter om die omgangs- of zorgregeling te wijzigen. Dit via de informele rechtsingang door het sturen van een brief of e-mail naar de rechter of door met hem te bellen.

De ouder die het ouderlijk gezagDe verantwoordelijkheid voor de opvoeding en verzorging van een minderjarige. over jou heeft, is verplicht de andere ouder die niet het gezag over jou heeft te informeren over verschillende belangrijke onderwerpen. Anders gezegd heeft de ouder die geen gezag over jou heeft het recht om door de gezagsouderDe ouder met het ouderlijk gezag. te worden geïnformeerd over de minderjarige. De gezagsouder kan de belangrijke informatie over de minderjarige zelf aan de andere ouder vertellen of die informatie doorgeven via iemand anders.

Daarnaast is de gezagsouder verplicht met de andere ouder te overleggen over bepaalde beslissingen. Dit wordt de consultatieplicht genoemd. Deze verplichting geldt alleen bij belangrijke beslissingen over de minderjarige. 

Jouw ouders moeten bij de scheiding afspraken maken over het recht op informatie en de verplichting tot consultatie tussen elkaar. Deze afspraken moeten zij opnemen in het ouderschapsplanDit is een plan dat wordt gemaakt bij de scheiding als er kinderen jonger dan 18 jaar betrokken zijn. In het ouderschapsplan worden er dingen afgesproken over de verdeling van zorg en opvoeding, de omgangsregeling, hoe er samen beslissingen worden gemaakt over belangrijke onderwerpen en de kosten van de verzorging en opvoeding van de kinderen. . Denk bijvoorbeeld aan de afspraak over naar welke school je gaat en de afspraken voor jou bij een dokter of tandarts.

Mocht jij niet willen dat één van je ouders geïnformeerd wordt over bepaalde afspraken, dan kun jij een verzoek doen bij de rechter. Dit verzoek moet je dan wel onderbouwen.

In de Nederlandse wet is bepaald dat het gezamenlijk gezagHierbij hebben beide ouders het ouderlijk gezag. Zij zijn dus ook allebei verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van jou. van jouw ouders over jou als minderjarige na ontbinding van het huwelijk anders dan door de doodIn meeste gevallen wordt hiermee de beëindiging van het huwelijk door een echtscheiding bedoeld. of na scheiding van tafel en bedDe situatie waarin jouw ouders uit elkaar zijn, maar volgens de wet wel nog zijn getrouwd. in de regel blijft doorlopen.

Jouw ouders of één van hen kunnen de rechter verzoeken om het gezamenlijk gezag om te zetten naar eenhoofdig gezagHierbij heeft slechts één van je ouders het ouderlijk gezag. Alleen die ouder is verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van jou.. Dit betekent dat bij toewijzing van zo’n verzoek het gezag niet meer toekomt aan beide ouders, maar aan één ouder.

Maar wat als jouw ouders geen verzoek tot eenhoofdig gezag doen? Ook jij als minderjarige hebt de mogelijkheid om via de informele rechtsingang de rechter te verzoeken om eenhoofdig gezag, als jij het niet eens bent met de beslissing van jouw ouders om het gezamenlijk gezag te laten doorlopen. Mochten jouw ouders het gezamenlijk gezag dus willen behouden, dan kun jij toch aan de rechter vragen om het gezag bij één van jouw ouders neer te leggen.

De rechter kan een verzoek tot eenhoofdig gezag alleen toewijzen als aan minimaal één van de onderstaande voorwaarden is voldaan.

1. Er is een onaanvaardbaar risico dat jij als minderjarige klem of verloren zou raken tussen jouw ouders en niet te verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering zou komen.

Dit houdt in dat jouw ouders in ieder geval in staat moeten zijn om vooraf afspraken met elkaar te maken over situaties die zich rond jou als minderjarige kunnen voordoen. Jouw ouders moeten beslissingen die van enig belang zijn voor jou als minderjarige in gezamenlijk overleg kunnen nemen. Als jouw ouders er niet toe in staat zijn om met elkaar afspraken te maken en jij hier veel last van hebt, dan kan er voldaan zijn aan het hierboven bedoelde klem-of-verloren criterium.

Hieronder staan een aantal voorbeelden, waarbij het gezamenlijk gezag gewijzigd kan worden naar eenhoofdig gezag:

  • De communicatie tussen je ouders is zo slecht dat dit negatieve invloed heeft op jou;
  • Aannemelijk is dat sprake is van ernstig huiselijk geweld;
  • Er door één van je ouders geen invulling wordt gegeven aan het gezamenlijk gezag;
  • Eén van je ouders een alcohol- of drugsverslaving heeft en hij of zij hierdoor niet voldoende voor jou kan zorgen;
  • Eén van je ouders langdurig in het buitenland verblijft en de communicatie erg moeilijk is;
  • Eén van je ouders lang afwezig is in jouw leven, waardoor hij of zij jou niet (meer) kent en daardoor geen juiste beslissingen meer kan nemen over wat goed is voor jou;
  • Eén van je ouders herhaaldelijk weigert om toestemming te geven voor bepaalde beslissingen en daarvoor geen handtekening wilt zetten, zoals voor de verkrijging van een reisdocumentvoorbeelden zijn een paspoort, identiteitsbewijs en visum. of een geneeskundige behandelingEen behandeling bij bijvoorbeeld een dokter of een tandarts. voor jou.

2. Er kan ook om andere redenen in het belang van jou als minderjarige eenhoofdig gezag noodzakelijk zijn. Een voorbeeld is de situatie, waarin één van je ouders de door de rechter vastgestelde hoofdverblijfplaats De plek waar de minderjarige zijn vaste woonplaats heeft en het adres waarop de minderjarige bij de gemeente ingeschreven staat.  iedere keer ter discussie stelt, waardoor er spanningen tussen je ouders ontstaan die invloed hebben op jou.

De rechter zal altijd moeten motiveren waarom de gezagswijziging in het belang van de minderjarige is. Alle mogelijkheden om de band met je ouders te verbeteren moeten zijn geprobeerd. Een voorbeeld hiervan is een ouderschapsonderzoekEen onderzoek dat inzicht geeft in het gedrag van je ouders en zich richt op de vraag waarom het ouderschap niet werkt op de huidige manier. of het benoemen van een bijzondere curatorEen bijzondere curator is een persoon die opkomt voor de belangen van de minderjarige. Dit kan hij of zij doen in een procedure bij de rechter en daarbuiten .

Als jouw ouders het gezamenlijk gezagHierbij hebben beide ouders het ouderlijk gezag. Zij zijn dus ook allebei verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van jou. hebben over jou, kan het voorkomen dat zij verschillende meningen hebben. Dit kan bijvoorbeeld gaan over een vakantie in het buitenland, jouw paspoort, jouw onderwijs, jouw medische behandelingen, jouw hoofdverblijfplaats De plek waar de minderjarige zijn vaste woonplaats heeft en het adres waarop de minderjarige bij de gemeente ingeschreven staat. , de kosten van jouw verzorging en opvoeding, de wijziging van jouw achternaam en de omgang tussen jou en jouw ouders. De verschillende meningen kunnen door jouw ouders of één van hen worden voorgelegd aan de rechter met het verzoek hierover te beslissen. De rechter zal dan in het belang van jou oordelen.  

Maar wat als jij een mening hebt? Jij wilt bijvoorbeeld jouw hoofdverblijfplaats bij jouw vader in plaats van bij jouw moeder (of omgekeerd) of jij wilt naar een andere school, maar één van jouw ouders houdt dat tegen. Ook jij als minderjarige kunt jouw mening voorleggen aan de rechter en verzoeken om te beslissen over een bepaalde situatie. Zo kan de rechter dus bijvoorbeeld bepalen waar jouw hoofdverblijfplaats moet zijn en naar welke school jij het beste kunt gaan. Ook hier zal de rechter in het belang van jou oordelen. Dit betekent niet dat de beslissing van de rechter altijd hetzelfde is als wat jij wenst.  

Jij kunt de rechter via de informele rechtsingang ook verzoeken om een bijzondere curator te benoemen. Dit is misschien wel het belangrijkste verzoek dat jij als minderjarige kunt doen. Een bijzondere curator is een persoon die opkomt voor de belangen van de minderjarige. Dit kan hij of zij doen in een procedure bij de rechter en daarbuiten. In een procedure bij de rechter wordt de bijzondere curator een procespartijDe persoon die als eiser of verweerder een procedure bij de rechter voert. en zal hij of zij moeten aangeven wat hij of zij het belangrijkste vindt voor jou. 

Een bijzondere curator kan in principe iedere natuurlijke persoonEen mens van vlees en bloed. zijn. Voorbeelden zijn: advocatenEen advocaat geeft rechtsbijstand en juridisch advies en treedt voor cliënten op in rechtszaken. , psychologenEen psycholoog geeft adviezen, begeleiding en therapie aan mensen met behoefte aan geestelijke of emotionele steun. Een Psycholoog bestudeert het gedrag van mensen en zoekt daarbij naar de onderliggende gedachten en emoties. En houdt zich bezig met cliënten die kampen met problemen als slechte concentratie, trauma’s, depressie, angst, etc., gedragsdeskundigenDe gedragsdeskundige is iemand die veel weet van het gedrag, het gevoel en de gedachten van mensen met een verstandelijke beperking. De gedragsdeskundige probeert te begrijpen waarom mensen doen, zoals ze doen. en orthopedagogenEen orthopedagoog is een gespecialiseerde opvoedkundige (pedagoog) die zich bezig houdt met het begeleiden van kinderen en volwassenen met een ontwikkelingsachterstand of mentale beperking. Een Orthopedagoog wordt ingezet voor wanneer deze kinderen en volwassenen in een probleemsituatie zitten die verband hebben met een ontwikkelings-, opvoeding-, of een leerachterstand. Ook familieleden, zoals een oom of tante kunnen door de rechter benoemd worden tot bijzondere curator. Belangrijk om te weten is dat jij alle problemen met de bijzondere curator kunt delen en hij of zij naar jou zal luisteren om jouw belangen duidelijk te krijgen.  

Een bijzondere curator wordt alleen door de rechter benoemd als de belangen van de jou als minderjarige in conflict (strijdig) zijn met de belangen van je ouders of voogd. Het conflict moet voldoende ernstig zijn. De beoordeling of hiervan sprake is ligt bij de rechter. Het is niet bedoeling om algemene opvoedingsproblemen met behulp van een curator op te lossen. Voor bijvoorbeeld een ruzie over het zakgeld zal dus geen bijzondere curator worden benoemd. Maar in welke gevallen dan wel? Het conflict moet gaan over de verzorging en opvoeding van jou of over jouw vermogen. 

Bij conflicten over de verzorging en opvoeding kan onder andere gedacht worden aan conflicten over de scholing, werk en de hoofdverblijfplaats van jou. Bijvoorbeeld: 

  • Het conflict tussen jou en je ouders over de opleiding die je zou moeten volgen;  
  • Situaties waarin de belangen van jou onvoldoende behartigd worden, terwijl sprake is van een jeugdbeschermingsmaatregelBij ernstige problemen in jouw gezin kan er verplichte hulp worden ingeschakeld voor de opvoeding van jou. Een voorbeeld is de 'ondertoezichtstelling'. Hierbij beslist de rechter dat je ouders verplicht hulp en ondersteuning krijgen bij de opvoeding van jou. Een ander voorbeeld is de 'gezagsbeëindigende maatregel'. Hierbij beslist de rechter dat je ouders of één van hen het ouderlijk gezag over jou verliezen.  
  • Situaties waarin één van je ouders overlijdt en er problemen ontstaan rondom de uitoefening van het gezag, waarbij wenselijk is dat een neutrale persoon de belangen van jou behartigt; 
  • Wanneer jij geen kans ziet om je eigen wensen te uiten, omdat je ouders te veel bezig zijn met zichzelf tijdens de scheiding; 
  • Wanneer je bij je moeder woont, maar liever bij je vader wilt wonen (of omgekeerd); 
  • Wanneer je meer contact met je andere ouder wilt en daar ook vaker wilt zijn.  

Let op: voor de benoeming van een bijzondere curator is het niet nodig dat er een voldoende ernstig conflict is tussen jou en je ouders/voogd. Ook wanneer er een conflict is tussen je ouders/voogd onderling en zij daardoor niet in staat zijn om jouw belangen behoorlijk te behartigen, kan de rechter een bijzondere curator benoemen. 

Werkwijze 

Het uitgangspunt is dat de bijzondere curator als bemiddelaar optreedt. Het conflict tussen jou en je ouders/voogd probeert de bijzondere curator eerst in overleg met de betrokkenen door middel van gesprekken op te lossen. Mocht het conflict tijdens de gesprekken niet kunnen worden opgelost, dan kan de bijzondere curator dit conflict in een procedure bij de rechter voorleggen. De bijzondere curator bepaalt hoe het belang van jou het beste kan worden behartigd. Daarbij is het niet nodig dat de bijzondere curator dezelfde mening heeft als jou. 

Binnen zes weken zal de curator een verslag doen aan de rechtbank. Hierbij moeten jouw belangen worden meegenomen. Zo goed mogelijk worden belicht, dat jij je gehoord voelt en dat de belangen van de curator worden meegenomen.  

De wet bepaalt niet wanneer de taak van de bijzondere curator eindigt, maar het ligt voor de hand dat dit doorgaans het geval is als de rechter definitief uitspraak heeft gedaan of als overeenstemming tussen betrokkenen is bereikt. In sommige gevallen verleent de rechter de bijzondere curator ontslag.